{"id":1214,"date":"2020-05-19T15:13:15","date_gmt":"2020-05-19T15:13:15","guid":{"rendered":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=1214"},"modified":"2024-05-22T19:13:02","modified_gmt":"2024-05-22T19:13:02","slug":"prace-na-bylym-cmentarzu-przy-ulicy-wojska-polskiego-w-koncu-rozpoczete-29-10-2016","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/?p=1214","title":{"rendered":"Prace na by\u0142ym cmentarzu przy ulicy Wojska Polskiego w ko\u0144cu rozpocz\u0119te! – 29.10.2016"},"content":{"rendered":"\n

29.10.2016 roku na miejscu stawi\u0142a si\u0119 silna ekipa \u201eBia\u0142ego\nGrosza\u201d. Pogoda dopisa\u0142a, pozosta\u0142o wi\u0119c zakasa\u0107 r\u0119kawy i do roboty!<\/p>\n\n\n\n

Celem, jaki postawi\u0142o sobie stowarzyszenie, jest\nuporz\u0105dkowanie terenu, zebranie pozosta\u0142ych nagrobk\u00f3w w jedno miejsce i\nstworzenie lapidarium na miejscu pierwotnego cmentarza.<\/p>\n\n\n\n

Szacunek do miejsca nale\u017cy si\u0119 ludziom pochowanym tu- bez\nwzgl\u0119du na ich wyznanie czy pochodzenie. Po ludzku. Nikt z nas nie chcia\u0142by\nprzecie\u017c, aby po nagrobkach jego dziadk\u00f3w je\u017adzi\u0142y rowery czy kupka\u0142y pieski.\nInna sprawa, \u017ce jest to park, a wychodz\u0105ce z ziemi nagrobki wywo\u0142ywa\u0142y co\nnajmniej niesmak i g\u0119si\u0105 sk\u00f3rk\u0119. I czas z tym zrobi\u0107 w ko\u0144cu porz\u0105dek.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n\n\n\n\n

Pracy jeszcze wiele. Kolejne weekendy prawdopodobnie\nsp\u0119dzimy na dalszym porz\u0105dkowaniu i przenoszeniu znalezionych p\u0142yt i krzy\u017cy.\nGdyby nie Pawe\u0142 Zmaczy\u0144ski- zn\u00f3w byliby\u015bmy w plecy z terminami. Bez jego pomocy\nwykonaliby\u015bmy mo\u017ce 20% tego, co dzi\u015b uda\u0142o si\u0119 podnie\u015b\u0107 i przenie\u015b\u0107 w docelowe\nmiejsce. Co cieszy- by\u0142o i kilku mieszka\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy zakasali r\u0119kawy i\npomagali.<\/p>\n\n\n\n

A co wiemy o historii tego miejsca?<\/p>\n\n\n\n

Cmentarz przy obecnej ulicy Wojska Polskiego powsta\u0142\nprawdopodobnie na prze\u0142omie XIV i XV wieku. Pierwsze \u017ar\u00f3d\u0142o kartograficzne\npochodz\u0105ce z 1450 roku potwierdza ju\u017c jego istnienie. Cmentarz nazywany by\u0142\ncmentarzem \u015bw. Jana (Johannis Friedhof) i znajdowa\u0142a si\u0119 nim kaplica pw. \u015bw.\nJana (Johannis Kapelle). Pierwotny cmentarz otoczony by\u0142 murem kamiennym,\nkt\u00f3rego niekt\u00f3re fragmenty zachowa\u0142y si\u0119 do dzi\u015b. Prawdopodobnie w XIX wieku\ncmentarz zosta\u0142 rozbudowany w kierunku dzisiejszego ronda Ulricha Schroedera.\nCa\u0142o\u015b\u0107 zosta\u0142a otoczona \u017celiwnym p\u0142otem, po kt\u00f3rym dzi\u015b pozosta\u0142y tylko\nbetonowe podstawy s\u0142upk\u00f3w. Pierwotne wej\u015bcie na cmentarz znajdowa\u0142o si\u0119 tu\u017c za\nbudynkiem Willa Park, a po rozbudowie cmentarza powsta\u0142y kolejne. Jedno od\nstrony ul. M\u0142ynarskiej, drugie od ronda. Czy by\u0142y inne wej\u015bcia? Zapewne tak,\nlecz ci\u0119\u017cko je dzi\u015b umiejscowi\u0107. Na nowszej cz\u0119\u015bci cmentarza wida\u0107 wyra\u017anie\nzachowane aleje. Na cmentarzu opr\u00f3cz pi\u0119knych nagrobk\u00f3w, znajdowa\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c\ngrobowce. By\u0142 to trzeci goleniowski cmentarz. Pierwszy z ca\u0142\u0105 pewno\u015bci\u0105\nznajdowa\u0142 si\u0119 wok\u00f3\u0142 ruin kaplicy \u015bw. Jerzego, na przedkolacyjnym Wyku, gdy\u017c to\nw\u0142a\u015bnie lewobrze\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 obecnego Goleniowa jest najstarsz\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 miasta.\nNaturalne wzniesienie by\u0142o idealnym miejscem na roma\u0144ski ko\u015bci\u00f3\u0142 i cmentarz. Po\nlokacji miasta 1 lipca 1268 roku przez ksi\u0119cia Barnima I powsta\u0142 Goleni\u00f3w na\nprawym brzegu Iny. Lokacja na prawie magdeburskim jasno precyzowa\u0142o po\u0142o\u017cenie\nnowego ko\u015bcio\u0142a (ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Katarzyny), wok\u00f3\u0142 kt\u00f3rego powsta\u0142 cmentarz. Na\npocz\u0105tku XV wieku rozpocz\u0119to w tym miejscu stawianie nowej gotyckiej \u015bwi\u0105tyni.\nBy\u0142 to dogodny moment do przeniesienia cmentarza poza obr\u0119b mur\u00f3w miejskich.\nNie bez znaczenia by\u0142 r\u00f3wnie\u017c fakt braku miejsca na \u00f3wczesnym przyko\u015bcielnym\ncmentarzu oraz wyra\u017anej tendencji przenoszenia cmentarzy w wyniku licznych\nepidemii. Cmentarz ten do roku 1534 by\u0142 podobnie jak parafia, cmentarzem katolickim\na nast\u0119pnie ewangelickim. Jego u\u017cytkowanie ko\u0144czy si\u0119 zapewne z pocz\u0105tkiem XX\nwieku, gdy\u017c wtedy podj\u0119to decyzj\u0119 o stworzeniu nowego cmentarza miejskiego przy\nobecnej ulicy Szczeci\u0144skiej (park przy stadionie miejskim).<\/p>\n\n\n\n

Po wojnie teren cmentarza ulega\u0142 dewastacji. Krzy\u017ce i\nnagrobki zosta\u0142y rozkradzione lub zniszczone. W latach 50-tych, na wniosek\nw\u0142adz grobowce zosta\u0142y dla bezpiecze\u0144stwa zasypane przez wi\u0119\u017ani\u00f3w z Zak\u0142adu\nKarnego. W latach 60-tych na cz\u0119\u015bci cmentarza wybudowano parking, kt\u00f3ry wy\u0142o\u017cono\ntrylink\u0105, a obok wybudowano punkt gastronomiczny Fregata, kt\u00f3ry funkcjonowa\u0142\ntam wcze\u015bniej tylko w postaci namiotu brezentowego. Dzi\u015b w miejscu Fregaty stoi\nWilla Park.<\/p>\n\n\n\n

Autor: Beata Poli\u0144ska i Juliusz Gaj<\/p>\n\n\n\n

fot. Beata Poli\u0144ska<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n
\n
\"\"<\/a><\/figure><\/div>\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

29.10.2016 roku na miejscu stawi\u0142a si\u0119 silna ekipa \u201eBia\u0142ego Grosza\u201d. Pogoda dopisa\u0142a, pozosta\u0142o wi\u0119c zakasa\u0107 r\u0119kawy i do roboty! Celem, jaki postawi\u0142o sobie stowarzyszenie, jest uporz\u0105dkowanie terenu, zebranie pozosta\u0142ych nagrobk\u00f3w w jedno miejsce i stworzenie lapidarium na miejscu pierwotnego cmentarza. Szacunek do miejsca nale\u017cy si\u0119 ludziom pochowanym tu- bez wzgl\u0119du na ich wyznanie czy pochodzenie. … Czytaj dalej \u201ePrace na by\u0142ym cmentarzu przy ulicy Wojska Polskiego w ko\u0144cu rozpocz\u0119te! – 29.10.2016\u201d<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[11],"tags":[],"class_list":["post-1214","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bialy-grosz"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1214"}],"collection":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1214"}],"version-history":[{"count":2,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1214\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2818,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1214\/revisions\/2818"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1214"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1214"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/historia-zachodniopomorskie.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1214"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}